Erzurum'da Eko-Agro ve Aktif Turizm

DOĞAYA, KÜLTÜRE SAYGILI; MACERAYI VE KEŞFETMEYİ SEVEN EKOTURİSTLER; ERZURUM SİZİ BEKLİYOR.

EkoSlide1

eko-agro-1Erzurum, doğaya dayalı turizm konusunda keşfedilmemiş bir cennet köşesidir. Derin vadileri, zengin kuş ve kelebek  türleri, boz ayıdan vaşağa yaban  hayatı, endemik  türler içeren rengârenk florası, birbiri ardına sıralanmış dağları, buzul gölleri, peri bacaları, coşkun  nehirleri ve şelaleleri ile görsel bir şölene  hazır mısınız?

Geleneksel  tarım ve hayvancılığın sürdüğü yaylaları- köyleri, sizi tarihte  yolculuğa  çıkaran yöresel dokusu  – köy mimarisi, ev usulü hazırlanmış doğal  ürünleri – yemeklikleri…

Köy hanesine misafir olma deneyimi, tarlada  – bahçede köylü ile çalışma zevki, dut silkeleme – pekmez pişirme, çobanla birlikte hayvan  gütme;  bir köyün ve yaylanın havasını soluma… İşte sizi doğanın ve doğallığın gizeminde yolculuğa çıkmanıza neden onlarca sebep…

neden-erzurumCoğrafyasının  yüzde  64’ünü dağların oluşturduğu Erzurum, 3000 metreyi aşan yükseltileri ve doğal  ormanlarıyla ekolojik olarak “Alpin Bölge” özelliklerine sahiptir. Bölgedeki  zengin biyolojik çeşitliliğin ana sebebini  800 m ile 3000 m arasında değişen rakım farklılığı ve 36.5 ile -37.2 derece arasında değişen sıcaklık farklılığı oluşturmaktadır. İspir-Artvin ve Tortum-Artvin karayolu koridorları üzerinde  yer alan Çoruh Havzası, Türkiye’nin en görkemli hazinelerinden biridir. Bu alan Uluslararası Koruma Örgütü’nün seçtiği dünyanın  34 sıcak noktasın-  dan biri olan büyük bir biyoçeşitliliğe sahip Kafkasya ekolojik bölgesi-  nin batı ucunda yer almaktadır.

Bu bölge  Kafkasya ile Anadolu arasında süzülerek  göç eden yırtıcı kuşlar ile diğer göçmen kuşlar için bir geçiş koridoru olarak kullanıl- maktadır. Burası, Hazar Denizi’nin batısından geçip Çoruh Vadisi’ni takip ederek Anadolu üzerinden Ortadoğu’ya buradan Mısır ve Arap Yarımadası’na oradan da Afrika’ya ulaşmaya çalışan on binlerce kuş türünün  kullandığı bir geçiş koridordur.

Doğada gözlemlenmesi oldukça güç olan ve görülebilmesi için uzun mesafe yürümeyi gerektirebilen birçok kuş türünün bölgede araç yolundan uzaklaşılmadan gözlenebiliyor olması Erzurum’u daha da ayrıcalıklı bir konuma  getirmektedir. Çoruh Havzası, Türkiye’deki kelebek türlerinin de üçte ikisini bünyesinde barındırmaktadır

Erzurum’un eko-agro ve aktif turizm noktaları Çoruh Havzası içerisinde yer alan Tortum, Uzundere ve İspir ilçelerinde yoğunlaşmıştır. Uzundere Vadisi ve İspir Verçenik Dağı Yaban Hayatı Geliştirme Sahası; Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nün hazırladığı Erzurum Doğa Turizmi Master Planı’nda (2013-2023) doğa turizmi açısından seçkin ve yüksek değer taşıyan alanlar olarak analiz edilmiştir.

Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nce yapılan çalışmalar sırasında da bu iki alanı birbirine bağlayan Pehlivanlı – Serdarlı - Sırakonaklar Eko-Agro ve Aktif Turizm güzergâhı belirlenmiştir. Bunun dışında Palandöken Dağı, Narman Peribacaları, Dumlu Yaylası ve Ovacık eko-agro ve aktif turizm için değerlendirilebilecek diğer noktalardır. Erzurum’da eko-agro ve aktif turizm aktivitelerini dört mevsim deneyimlemek mümkündür.

Kuş gözlem için HaziranEylül ayları, kelebek gözlem için Mayıs – Eylül ayları ideal dönemdir. Dağ keçisi ve kurt kış aylarında, boz ayı ilkbahar ve sonbaharda gözlemlenebilmektedir. Bölgenin doğal bitki örtüsünü izlemek, yöresel gıda ürünlerini tatmak için ilkbahar, yaz ve sonbahar aylarında farklı seçenekler bulunmaktadır 

serdarli-pehlivanliTortum ve İspir ilçelerini bağlayan,  içerisinde derin vadileri, köyleri, yaylaları, yüksek tepeleri ve buzul göllerini barındıran zorlu bir güzergâhtır. Erzurum- Artvin yolunun 80’inci kilometresindeki Pehlivanlı yol ayrımından başlamaktadır. Güzergâh boyunca ilk olarak Pehlivanlı, Bağbaşı  ve Serdarlı vadileri; Kalavan Yaylası ve Uzunkavak Yedigöllere gidilmektedir. Daha sonra Uzunkavak köyünden tekrar İspir yönüne sapılarak Devedağı Geçidi’ne, ardından Araköy, Devedağı ve Ahlatlı köyleri geçildikten  sonra Sırakonaklar’a ulaşılmaktadır.

Güzergâh boyunca ne yapılır, neler görülebilir?

Kelebek Gözlemciliği

kelebek-gozlemciligiİdeal gözlem noktaları olan Pehlivanlı, Bağbaşı, Serdarlı ve Sırakonaklar vadilerinde  yaklaşık 50 kelebek türü gözlemlenebilmektedir. Bu noktalarda;  Akdeniz hanımeli kelebeği, Kafkasyalı iparhan, benekli iparhan, kırlangıç kuyruk, amannisa, esmergöz, İskoç güzel esmeri, apollo, bahadır, Anadolu karameleği, Anadolu melikesi, erkek anormal çokgözlüsü,  turkuaz mavisi, sarı antenli zıpzıp, sarı ayaklı nimfalis, zümrüt, karagöz  mavisi, alıç kelebeği, orak kanat, aglais urticae, çok gözlü ifigenya, Anadolu yırtıkpırtığı, yeni benekli melek, küçük benekli melek ve çokgözlü  gümüşmavi türleri bulunmaktadır.

Kuş Gözlemciliği

kus-gozlemciligiGüzergâh içerisinde ideal kuş gözlem noktaları olan Pehlivanlı, Bağbaşı, Serdarlı ve Sırakonaklar vadilerinde çoğunluğu yerel tür olan yaklaşık 100 kuş gözlemlenebilmektedir. Kaya kartalı, yılan kartalı, sakallı akbaba,  küçük akbaba,  kızıl şahin, ibibik, arı kuşu, yeşil ağaç  kakan, alaca ağaç  kakan, dağ  kuyruksallayan, gök ardıç, boğmaklı ardıç, mavi baştankara, uzun kuyruklu baştankara, kaya sıvacısı, dere kuşu, duvar tırmaşık kuşu, kırmızı gagalı dağ  kargası, sarıasma, mavi gerdan,  kızıl gerdan,  karaiskete, saka, kukumav ve alakarga  gözlenebilen başlıca kuş türleridir.

Yaban  Hayat Gözlemciliği

yaban-hayat-gozlemciligiGüzergâh içerisinde ideal gözlem noktaları Pehlivanlı, Bağbaşı, Serdarlı, Sırakonaklar vadileri, yaylalar, Devedağı Geçidi ve Uzunkavak Yedigöller çevresidir. Boz ayı, çengel  boynuzlu  dağ keçisi, dağ  keçisi, kurt, yaban  kedisi, vaşak, sincaplar, Kafkas ergeneği, kertenkeleler, domuz, tilki, çakal.

 

 

Gastronomi

gastronomiPehlivanlı, Bağbaşı  ve Sırakonaklar köylerinde bulunan köy lokantaları ve pansiyonlarda yöresel mutfak ürünleri olan köy kahvaltısı, alabalık, pekmez, pestil, meyve marmelatları, kurutulmuş  meyveler, bitkisel çaylar, ekşi pestil, bal, cağ kebabı, guymak, mıhlama, turşu, ev yemekleri, yöre- sel çorbalar, köy ekmeği tadılabilir.

 

 

Flora

floraYapılan genetik  analizler, bölgenin yabani meyve ve otsu bitkiler bakı- mından oldukça  zengin olduğunu ortaya  koymuştur. Burada alıç, kızıl- cık, dut, nar, incir, kızamık, erik, kiraz, vişne, yalancı iğde, gırget, karagöz, alıç, ekşi, yabani erik, yabani armut, hanım tuzluğu, kuşburnu, ahududu, böğürtlen, kayısı ve badem gibi meyveler bulunmaktadır. Bölgede reyhan, taş nane, su nanesi, karanfil, ısırgan otu, evellik pancarı, yemlik, çaşır ve mantar da doğal  ortamında yetişmektedir.

Agro ve Aktif Turizm

eko-agro-ve-aktif-turizmPehlivanlı, Bağbaşı  ve Sırakonaklar köylerinde yaz aylarında pekmez ve marmelat yapımı, meyve – sebze toplama,  tarlada bahçede çalışma; Kalavan, Uzunkavak ve Serdarlı yaylalarında hayvancılık ve peynir, tereyağı gibi üretim faaliyetlerine katılım sağlanabilir. Güzergâh üze- rinde yer alan bütün  noktalarda kırsal kültür izlenebilir, yöre insanı ile işbirliği yapılarak bölgenin  gizli gü- zellikleri keşfedilebilir. Sırakonaklar, Ahlatlı ve Devedağı’nda tarihi taş evler ile Bağbaşı  ve Sırakonaklar’da tarihi yapılar gezilebilir.

uzundere-vadisiİlginç jeolojik oluşumları, bitki örtüsü  çeşitliliği, faunası, ekolojik özellikleri ile görülmeye değer eko turizm alanlarından  birisidir. Bölgede  bulunan  Tortum Gölü, Tortum Şelalesi, Yıkıklar, mevsimlik şelaleler, göl, dere ve çaylarıyla özellikle suya dayalı aktivite yapmak  isteyenlere çeşitli alternatifler sunmaktadır. Burada, kelebek  ve kuş gözlemciliği, flora, foto safari, doğa yürüyüşü, kampçılık için ideal alanlar bulunmaktadır. Tarihi Öşvank Kilisesi, Sapaca Kalesi ve Engüzek Kalesi ziyaret edilebilir.

Kuş Gözlem

kus-gozlemUzundere  vadisinin en alçak ve en yüksek noktaları arasındaki (800– 3000 metreleri bulan) rakım değişimleri, vadi içlerindeki mikro klima özellik ve iklim farklılıkları; aralarında çok ender  türlerin bulunduğu 100’den fazla endemik  türün ortaya  çıkmasını sağlamıştır. Bu durum, bölgeyi kuşlar açısından son derece özel bir konu- ma getirmektedir. Uzundere’de  her yıl Eylül ayının son haftasında Çoruh Vadisi Kuş Gözlem Festivali düzenlenlenmektedir.

Kuş Gözlem Rotaları:

1- Mescit Dağları, Uzundere  – İspir geçidi,

2- Çamlıyamaç  – Kılıçkaya geçidi,

3- Tortum Gölü,

4- Zuvar Boğazı,

5- Engüzek  Kale Vadisi

Doğal Güzellikler

dogal-guzelliklerTortum Gölü ve çevresi tıpkı bir jeoloji laboratuvarı gibidir. 1700’lü yılların ortalarında oluşmuş  bir heye-  lan set gölü olan Tortum Gölü, kuzey - güney  yönünde 11 km, doğu-batı yönünde 1000 m’yi bulmaktadır. Derinliği 40–50 m olan gölün de- nizden yüksekliği 1027 m’dir. Kafes balıkçılığı yapıldığı gölde, alabalık ve aynalı sazan  bulunmaktadır. Gölün doğu kıyılarını peribacaları  süslerken, batı yamaçlarında çok dik ve kayalık yapılar göze  çarpmaktadır. Bir bütün  olarak göl manzarasını  seyredebil- mek için, Tevin Dağı (2400 m) veya Kemerli Dağı (2700 m) dorukların- dan birine çıkmak gerekir.

 Gölün oluşumundan sonra yeni bir yatak açan Tortum Çayı, 22 metre  genişlik, 48 metre  yükseklikten düşen Tortum Şelalesi’ni oluşturmuştur. Türkiye’nin en yüksek şelaleleri ara- sında yer alan Tortum Şelalesi, oluşumu ve yüksekliği bakımından ise dünyanın  sayılı şelalelerinden biridir.

Kelebek Gözlemciliği

kelebek-gozlemciligi-2Uzundere  Vadisi, topoğrafik yapısı, iklim koşulları ve bitki çeşitliliği kele- bek zenginliğinin de başlıca nedenidir. Vadi, Türkiye’deki kelebek  türlerinin üçte  ikisini bünyesinde barındıran ve yaklaşık 100 kelebeğin  gözlemlene- bildiği Çoruh Havzası içerisinde yer almaktadır.

 

ispir-vercenik-dagiİspir-Verçenik Yaban Hayatı Geliştirme Sahası, 830 ile 3700 m rakımları arasında yer alır. Alçak rakımlarda daha  sıcak bir iklim, yukarı bölgelerde karasal iklim görülür. Alan içerisinde dünyanın  en hızlı akan nehirlerinden  biri olan Çoruh Nehri geçmektedir. Bölgede  kuş gözlemciliği, yaban  hayatı gözlemciliği yapılabilmektedir. Burada yaban  keçisi, çengel  boynuzlu  dağ  keçisi ve kırmızı benekli doğal  alabalık koruma altına alınmıştır. Foto safari, doğa yürüyüşleri, günü birlik kamplar, yaylacılık, krater göllerinde  günübirlik piknikler, bölgede yapılan turizm aktiviteleri arasındadır.

 Kuş Gözlem

kus-izleme-rotalariVadi ve yakın çevresindeki habitatlar, bir kısmı yalnızca Doğu Karadeniz Bölgesi’ne özgü birçok kuş türünü barındırır. “Önemli K Alanı” statüsündeki bölgede sakallı akbaba,  kızıl akbaba,  kara akbaba,  dağ horozu ve ur keklik bulunmaktadır.

 

Kuş izleme rotaları:

1- Yedigöller,

2- Çamlıca mahallesi (Korga),

3- Yavuzlar Mahallesi,

4- Çayırözü köyü, Ovit Geçidi.

Yaban  Hayatı  Gözlemi

yaban-hayati-gozlemeİspir Verçenik Dağı, boz ayı, çengel  boynuzlu  dağ  keçisi, dağ  keçisi, kurt, yaban  kedisi, vaşak popülâsyonları ile önemli memeli alanı niteliğindedir.

 

 

 

 

Flora

flora-2En alçak ve en yüksek nokta arasında 3000 m’yi bulan bir rakım farkı,bölge  vadilerinde  zengin bir biyolojik çeşitlilik oluşturmuştur. Bölgede yer alan vadilerde, aralarında  ender  orkide, süsen  (iris) ve sardunya türleri dâhil, 100’den fazla endemik  tür bulunmaktadır.

 

 

Doğal Güzellikler

dogal-guzellikler-2Çoruh Nehri ve Vadisi, rakımı ve sarp manzarasıyla dikkat çeken  Kaçkar Dağları, Soğanlı-Kaçkar  dağlarının zirvelerinde oluşmuş  Yedigöller, yüksek yaylaları ve ilginç sarkıtları bulunan  Elmalı Mağarası bölgede görülmesi  gereken ilginç manzaralar  arasında yer almaktadır. Bölgeyi keşfetmek için doğa yürüyüşü, bisiklet turu ve jeep safari turlarına katılabilirsiniz.

 

Agro ve Aktif Turizm

Saha içerisinde kalan 17 yayla, yöre halkı tarafından Haziran ayı ikinci yarısından Eylül ayı son haftasına kadar olan dilim içerisinde hayvan  otlatma amacı ile geçici konaklama alanı olarak kullanılmaktadır. Burada hayvancılık, arıcılık, alabalık yetiştiriciliği, seracılık, dut yetiştiriciliğ yapılmaktadır. Dut pekmezi ve pestil, İspir fasülyesi yöresel yemeklerin başında gelmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>